Mourinho nổi giận với VAR sau trận thua Betis: 'Không cho đá lại penalty là thiếu hiểu biết hay cố tình?'

Real Madrid vừa rời sân với thất bại buồn bã trước Real Betis, nhưng thứ khiến sân cỏ Tây Ban Nha rúng động không nằm ở kết quả mà nằm ở một quyết định không được đưa ra. Đó là tình huống penalty mà đội bóng của Jose Mourinho tin rằng họ cần được đá lại, nhưng VAR đã giữ im lặng. HLV người Bồ Đào Nha không giấu được sự phẫn nộ khi mở đầu cuộc họp báo bằng câu hỏi có phần kết tội: “Rốt cuộc là do họ không biết luật, hay là họ cố tình không muốn gọi?” Trong một trận cầu được đánh giá là cân bằng, Real Madrid tạo ra một số cơ hội ăn bàn nhưng không chuyển hóa thành công. Mourinho thừa nhận các học trò đã thiếu sắc bén ở những phút quyết định. Tuy nhiên, ông không đổ lỗi cho hàng công. Thay vào đó, chiến lược gia này hướng mũi dùi về phía phòng VAR và những người vận hành nó. Đối với một HLV nổi tiếng cầu toàn, việc bỏ qua một quả penalty cần phải đá lại không đơn thuần là sai lầm, mà là dấu hiệu của sự bất ổn trong khâu trọng tài. Để hiểu vì sao Mourinho phản ứng gay gắt, cần nhìn lại quy trình vận hành penalty. Theo Luật bóng đá, nếu có cầu thủ xâm nhập vòng cấm trước khi bóng được đá, nếu thủ môn rời vạch vôi sớm và điều đó ảnh hưởng tới pha bóng, hoặc nếu người thực hiện dừng đà không hợp lệ, trọng tài có quyền yêu cầu thực hiện lại. VAR không thay trọng tài chính ra quyết định, nhưng VAR có nhiệm vụ chỉ ra những vi phạm rõ ràng mà trọng tài bỏ sót. Trong tình huống gây tranh cãi nói trên, công nghệ dường như đã không làm đúng vai trò. Điều khiến Mourinho bức xúc hơn cả là việc tổ VAR không hề có động thái tham vấn trọng tài chính. Ông nói: “Nếu họ không biết luật, họ không nên ngồi ở vị trí đó. Nếu họ biết luật mà vẫn im lặng, vậy thì đây là một quyết định có chủ đích. Cả hai trường hợp đều tệ như nhau.” Những lời này vang lên như một bản án dành cho sự thiếu minh bạch, bởi người hâm mộ có quyền biết lý do thực sự đằng sau một quyết định trọng tài. VAR không tìm ra sự thật, nó chỉ phơi bày những gì trọng tài đã cố tình bỏ qua. Dưới góc độ truyền thông, đây là một trong những cuộc tấn công VAR dữ dội nhất ở La Liga kể từ khi công nghệ này được áp dụng. Nhưng nếu nhìn từ góc độ ngược lại, phát ngôn của Mourinho có thể chỉ là một đòn tâm lý chiến trước các vòng đấu quan trọng. HLV dạn dày kinh nghiệm như ông hiểu rằng khi một HLV lớn công khai chỉ trích trọng tài, áp lực sẽ chuyển lên vai người cầm còi trong những trận kế tiếp. Nếu điều đó xảy ra, không loại trừ khả năng Real Madrid sẽ được hưởng lợi từ các quyết định sát nút trong tương lai. Nhưng điều đó cũng phản ánh một thực tế: VAR vẫn bị chi phối quá nhiều bởi yếu tố con người. Trong lịch sử bóng đá, không ít lần một phát biểu mạnh mẽ của HLV đã thay đổi cách trọng tài vận hành các trận đấu sau đó. Sức ép từ chiếc ghế huấn luyện đôi khi hiệu quả hơn bất kỳ tình huống VAR nào. Mourinho từng nhiều lần bị phạt vì lời nói, nhưng điều đó chưa bao giờ ngăn ông lên tiếng. Với cá tính của mình, ông sẵn sàng đối đầu với cả hệ thống để bảo vệ lợi ích đội bóng. Tuy vậy, cũng cần đặt câu hỏi liệu việc quy kết mọi sai lầm cho VAR có đang che giấu những vấn đề nội tại của Real Madrid trong khâu dứt điểm hay không. Theo dõi nhiều mùa giải qua, tôi nhận thấy các cuộc khủng hoảng VAR thường có chu kỳ: một tình huống gây tranh cãi, một HLV lớn lên tiếng, làn sóng truyền thông dấy lên, rồi ban tổ chức giải đấu hứa hẹn cải cách. Nhưng sau đó, mọi thứ lại trở về quỹ đạo cũ cho đến vòng đấu tiếp theo. Điều khác biệt trong trường hợp này là Mourinho đã đưa ra một tuyên bố mang tính hệ thống: “Những người không đủ năng lực không nên vận hành công nghệ.” Nếu La Liga không có phản hồi thấu đáo, đây sẽ là vết rạn lớn trong lòng tin của giới cầu thủ và huấn luyện viên. Bóng đá không thiếu luật lệ, nó thiếu những người đọc luật bằng đúng ngôn ngữ của luật. Sau mỗi vòng đấu, chúng ta thường thấy các bản án về trọng tài được đưa ra rất nhanh trên mạng xã hội. Nhưng thay vì vội vàng phán xét, hãy nhìn vào quy trình: video có đầy đủ không? Thông tin có được chuyển đến trọng tài chính kịp thời không? Nhân sự trong phòng VAR có đủ trình độ không? Nếu các mắt xích này lỏng lẻo, sai lầm là điều tất yếu. Mourinho có thể đúng, có thể sai trong cách hành xử, nhưng ông đã chạm vào nỗi đau mà nhiều đội bóng nhỏ phải chịu đựng trong nhiều năm: VAR sinh ra để giảm thiểu sai lầm, nhưng lại tạo ra một tầng sai lầm mới. Trận thua trước Betis sẽ sớm bị lãng quên nếu Real Madrid thắng ở vòng tới. Tuy nhiên, câu hỏi về việc ai xứng đáng ngồi trong phòng VAR và ai chịu trách nhiệm khi công nghệ thất bại sẽ còn dai dẳng hơn bất kỳ kết quả nào. Với một người luôn muốn kiểm soát mọi chi tiết như Jose Mourinho, việc trận đấu nằm ngoài tầm kiểm soát vì một lỗi quy trình là điều không thể chấp nhận. Ông rời sân với sự thất vọng, nhưng đồng thời để ngỏ một thông điệp cho giới chức trách: nếu không sửa chữa những khiếm khuyết, VAR sẽ không phải là công lý, mà chỉ là một màn hình chiếu lại sự bất lực. Liệu La Liga có đủ dũng cảm để đối diện với vấn đề này?